Stoic là gì? Cách thực hành chủ nghĩa khắc kỷ như thế nào?

Trong cuộc sống, có vô số triết lý tuy đã xuất hiện từ rất lâu đời, nhưng đến nay, chúng vẫn để lại nhiều giá trị quý báu và lợi ích thiết thực cho con người. Trong số đó, phải kể đến như Stoic, được xem là phương pháp sống dành cho những người đang tìm kiếm sự an lạc và hạnh phúc giữa cuộc đời đầy sóng gió. Vậy Stoic là gì? Cách thực hành Stoic như thế nào? Hãy cùng khám phá qua bài viết dưới đây nhé!

Stoic là gì? Stoic viết đầy đủ là “Stoicism”, hiểu theo nghĩa tiếng Việt là “Chủ nghĩa khắc kỷ”. Stoic là một hệ thống triết học ra đời vào những năm đầu ở thế kỷ thứ 3 trước Công Nguyên và được thiết lập bởi nhà triết học người Hy lạp tên Zeno ở xứ Citium. Stoic thúc đẩy chúng ta nên học cách xây dựng lối sống tích cực, tập trung rèn luyện nhiều đức tính cao quý và mạnh mẽ vượt qua nghịch cảnh của số phận. 

Stoic là gì?

Có thể nói, khi xã hội ngày càng hiện đại, phát triển và đổi mới, thì con người càng phải hết sức nỗ lực và không ngừng chạy đua với tốc độ vận hành của vòng xoay thời gian, để không bị tụt hậu và bỏ lại phía sau. Chính điều này đã tạo ra vô vàn áp lực, thách thức, khiến chúng ta luôn đối mặt với những cảm xúc tiêu cực và mất dần năng lượng sống. Thế nên, muốn tìm được sự bình thản, an nhiên và tự do giữa dòng đời đầy biến động, thì chúng ta cần học cách áp dụng triết lý “Stoic” vào trong cuộc sống của mình. 

Vậy Stoic là gì? Stoic là cách viết tắt của thuật ngữ tiếng Anh “Stoicism”, trong tiếng Việt có nghĩa là “Chủ nghĩa khắc kỷ”. Stoicism là hệ thống tư tưởng triết học có nguồn gốc từ thời Hy Lạp cổ đại, ra đời vào những năm đầu ở thế kỷ thứ 3 trước Công Nguyên. Ban đầu, Stoic được sáng lập bởi Zeno ở xứ Citium. Trở về sau, sự phát triển của triết lý này cũng có sự góp mặt của 2 nhà triết học nổi tiếng khác là Seneca, và Marcus Aurelius. 

Giải thích dễ hiểu, Chủ nghĩa khắc kỷ là một triết lý sống khuyến khích con người nên tập trung xây dựng lối sống tự chủ và cố gắng tôi luyện những đức tính cao đẹp. Thông qua việc kiểm soát cảm xúc và đón nhận số phận của mình bằng thái độ tích cực. Cách sống này, không chỉ giúp cuộc sống trở nên cân bằng, ổn định. Mà còn mang đến cho chúng ta sự yên bình, an nhiên và tự do trong chính tâm hồn. Thúc đẩy chúng ta mạnh mẽ, kiên cường vượt qua thách thức, chông gai cuộc đời.   

Những nguyên tắc cốt lõi của Chủ nghĩa khắc kỷ

Theo như Chủ nghĩa khắc kỷ, sự vận hành của cuộc sống sẽ gồm có 3 phần và được phân chia thành 3 nhóm sau:  

– Nhóm 1: Đây là những điều mà bản thân có thể quản lý và kiểm soát tốt, nó bao gồm hành động và suy nghĩ. Tức là, mỗi người chúng ta hoàn toàn quyết định được hành vi và ý nghĩ của mình. Khi thực hiện tốt điều này, bạn sẽ hạn chế rơi vào những trạng thái cảm xúc tiêu cực hay căng thẳng, lo sợ vô bổ.  

– Nhóm 2: Đây là tập hợp những điều chúng ta không thể kiểm soát và điều tiết, nó bao gồm các yếu tố tự nhiên, mang tính khách quan như thiên nhiên, thời tiết, môi trường, và cả suy nghĩ, lẫn hành động của người khác. Tất cả những yếu tố này đều vượt ra khỏi khả năng kiểm soát của con người. Vì thế, khi chúng ta càng nhọc lòng để tâm vào nó, chúng ta càng đánh mất đi sự bình yên, thư thái và an nhàn của chính mình.  

– Nhóm 3: Đây là những thứ chúng ta có thể kiểm soát một phần, nó bao gồm những công việc có sự chung tay, góp sức của bản thân và cả người khác. Tức là, với những việc làm này, chúng ta chỉ được quản lý một phần nào đó, phần còn lại sẽ chịu sự ảnh hưởng và chi phối bởi các yếu tố khách quan bên ngoài. Cho nên, đôi khi, kết quả sẽ không như những gì chúng ta mong muốn. Vì thế, chúng ta cần sẵn sàng đón nhận kết quả dù nó có ra sao.

Nói chung, từ 3 nhóm trên, Chủ nghĩa khắc kỷ muốn nhắn nhủ với chúng ta rằng hãy cố gắng kiểm soát hiệu quả nhóm 1, mạnh mẽ loại bỏ nhóm 2 và chuẩn bị thật tốt tinh thần cho nhóm 3. Tức là, chúng ta không nên hao tâm tổn trí cho những thứ vốn dĩ nằm ngoài tầm kiểm soát. Thay vào đó, chúng ta cần tận hưởng cuộc sống ở thời điểm hiện tại và tập trung phát triển, hoàn thiện bản thân. Có như vậy, chúng ta mới đạt được sự hạnh phúc, bình thản và an nhiên trong cuộc sống.

Những đức tính của Chủ nghĩa khắc kỷ

Theo như nguyên tắc trong Stoic, để xây dựng nên một lối sống lành mạnh và hướng tới trạng thái tích cực, thì con người cần nỗ lực rèn luyện 4 đức tính sau đây khi theo đuổi Chủ nghĩa khắc kỷ: 

– Trí tuệ: Là khả năng đánh giá, phán đoán và nhìn nhận mọi sự việc theo một chiều hướng đúng đắn bằng cách vận dụng lý trí, sự hiểu biết, kinh nghiệm, lẫn trải nghiệm thực tế. Người có trí tuệ sẽ không bao giờ có những hành động và suy nghĩ thiên vị, thiếu sự khách quan. 

– Dũng cảm: Là sự gan dạ, lòng can đảm và khả năng xử lý tình huống khi đương đầu với những thử thách hay nguy hiểm. Không những vậy, đức tính này còn bao gồm ý chí quyết tâm, sự nhẫn nại, kiên cường, không khuất phục khi đứng trước nghịch cảnh của cuộc đời.  

– Công lý: Theo Chủ nghĩa khắc kỷ, công lý là việc tôn trọng sự bình đẳng, biết hành động và suy nghĩ một cách công tâm, không thiên vị. Để rèn luyện đức tính này, con người cần học cách sống trung thực, ngay thẳng, và chính trực. Biết nghĩ đến lợi ích chung của tập thể, không toan tính, lợi dụng, nhằm trục lợi cho bản thân.  

– Tính kỷ luật: Là khả năng quản lý cuộc sống và kiểm soát tốt lòng ham muốn, sự dao động, lẫn cảm xúc của bản thân. Biết cách làm chủ hành vi, suy nghĩ, luôn giữ vững sự bình tĩnh, trí khôn, để tránh vướng vào những thị phi, rắc rối và cám dỗ. 

Cách thực hành Chủ nghĩa khắc kỷ thế nào?

Chủ nghĩa khắc kỷ là một trong những triết lý sống cực kỳ hữu ích đối với con người ở xã hội hiện đại. Cách sống này không chỉ mang đến cho chúng ta một cuộc sống an yên và thư thái. Mà còn giúp chúng ta có thêm sức mạnh, và nghị lực, để chinh phục mọi thách thức và mở cửa thành công. Vậy nên, để thực hành Stoic, thì bạn cần vận dụng những nguyên tắc sau đây:  

Tập trung vào những thứ trong tầm kiểm soát

Nguyên tắc cốt lõi của Chủ nghĩa khắc kỷ chính là khả năng xác định rõ những điều bản thân có thể tác động và kiểm soát tốt. Tức là, thay vì suốt ngày bận tâm vào những thứ vượt ra khỏi năng lực của mình. Thì bạn cần dành thời gian, công sức tập trung hành động và suy nghĩ về những thứ mà bạn hoàn toàn có thể quyết định và điều phối chúng theo ý muốn cá nhân. Cách làm này sẽ giúp bạn buông bỏ bớt cảm giác lo âu, phiền muộn và căng thẳng. 

Chấp nhận sự thay đổi tự nhiên

Cuộc sống không chỉ thay đổi với tốc độ không ngừng, mà nó còn tồn tại những thứ nằm ngoài khả năng kiểm soát của bạn, nhất là các yếu tố thuộc về tự nhiên, hoặc hành động, lẫn suy nghĩ của người khác. Đây đều là những yếu tố khách quan, nên chắc chắn, bạn sẽ không thể nào thay đổi và chuyển hóa chúng theo ý mình. Vì vậy, bạn cần xem chúng chính là sự vận hành tự nhiên, không thể thiếu trong cuộc sống. Hãy bình thản chấp nhận, để tránh rước lấy phiền muộn vào thân.   

Sử dụng thời gian hiệu quả

Thời gian là một trong những thứ quý giá nhất trên cuộc đời, một khi đã trôi qua rồi, sẽ không bao giờ quay trở lại. Hơn nữa, thời gian của mỗi người đều có giới hạn và “thời lượng” khác nhau, nên bạn cần biết trân trọng và sử dụng nó một cách hiệu quả. Thay vì lãng phí nhiều thời gian cho những thứ vô bổ. Thì bạn cần tập trung vào những mục tiêu quan trọng, tạo ra nhiều giá trị thiết thực, mang lại lợi ích và niềm vui cho bản thân.  

Xây dựng mối quan hệ lành mạnh

Để thiết lập lối sống Stoic, bạn chỉ nên tập trung xây dựng các mối quan hệ lành mạnh và hữu ích. Đồng thời, hãy đối đãi với mọi người một cách công bằng, bình đẳng, và tử tế, để duy trì trạng thái tích cực và sự bền vững trong mối quan hệ. Điều này, sẽ giúp bạn và đối phương có được những khoảnh khắc hạnh phúc và vui vẻ khi ở cạnh nhau. 

Chấp nhận số phận của mình (Amor Fati)

Amor Fati là thuật ngữ tiếng La Tinh, tạm hiểu theo nghĩa là “yêu lấy số phận”, đây là một phần của triết lý Stoic. Amor Fati khuyến khích chúng ta nên mạnh mẽ đón nhận số mệnh dù nó có diễn ra như thế nào. Hãy luôn nhìn đời bằng sự lạc quan, tích cực. Đồng thời, xem những thách thức, trở ngại chính là cơ hội, giúp chúng ta thăng tiến và vươn lên một tầm cao mới. 

Nuôi dưỡng sự biết ơn

Việc xây dựng và nuôi dưỡng lòng biết ơn nắm giữ vai trò quan trọng trong việc phát triển trí tuệ, tư duy, và sự thông thái. Không chỉ vậy, nó còn giúp bạn đạt tới cảnh giới an yên, bình thản và thư thái trong cuộc sống. Vì thế, hãy luôn học cách trân trọng và hài lòng với những gì mình đang có. 

Cùng với đó, hãy biết ơn những khó khăn, thử thách đã mở ra cho bạn nhiều cơ hội, để bạn cải thiện tư duy và năng lực của bản thân. Lối suy nghĩ này sẽ giúp bạn cảm nhận được sự bình yên ngay cả khi “giông bão” kéo đến.

Sau khi đọc qua bài viết này, bạn có thể nhận thấy, Stoic là triết lý sống hướng chúng ta đến những điều tích cực và lành mạnh. Vì thế, việc nắm rõ Stoic là gì, cũng như biết cách áp dụng nó vào trong thực tế, không chỉ đem lại sự an lạc cho cuộc sống của bạn. Mà còn mở ra nhiều cơ hội để bạn vươn mình và cải thiện bản thân thành người có ích cho cộng đồng.